Nieuwbouw Forum Groningen

In opdracht van gemeente Groningen bouwt BAM Bouw en Techniek in samenwerking met BAM Civiel Noordoost het Groninger Forum.

Het Groninger Forum wordt het nieuwe bruisende culturele centrum in het hart van Groningen. Het is een multifunctioneel gebouw, een ontmoetingsplek om te debatteren, te verkennen en te leren. Het nieuwe icoon van Groningen zal verrijzen aan de oostwand van de Grote Markt in het hart van de stad. Het expressieve gebouw is aardbevingsbestendig en valt op door zijn vorm, volume en hoogte. Het Groninger Forum huisvest drie evenement- en expositieruimtes, vijf bioscoopzalen, een grand café, een café restaurant, een museum, de bibliotheek en de VVV.

Begin 2018 heeft BAM het hoogste punt bereikt, midden 2019 is het gebouw opgeleverd en zijn ze gaan inrichten. Op 29 november 2019 opent het Groninger Forum de deuren voor iedereen!

De gemeente Groningen koos voor vernieuwing van de oostzijde van de Grote Markt en zocht een nieuwe impuls voor het stadshart. De gemeente wilde een ontmoetingsplek creëren voor nieuwsgierige mensen van alle leeftijden. Een plek waar culturele instellingen elkaar aanvullen. En een aantrekkelijke ontmoetingsplek die goed toegankelijk is voor voetgangers, maar ook voor fietsers en automobilisten die de stad bezoeken.

Daarom brengt de gemeente in het Groninger Forum de bibliotheek, filmtheater, debatcentrum, onderwijs, musea en horeca samen in één gebouw. Het nieuwe cultuurcentrum is dan ook alle dagen van de week geopend en kan met het gevarieerde cultuurprogramma uitgroeien tot de belangrijke ontmoetingsplaats in de stad.

De beleving van ontmoeten en cultuur proeven wordt versterkt door het ontwerp van NL Architects. Aan een groot, open atrium zijn tien pleinen verbonden die bijna allemaal vrij toegankelijk zijn. De pleinen geven toegang naar de bioscoopzalen, evenement-, expositie- en horecaruimtes. En het dak van Groninger Forum geeft een geweldig uitzicht over de stad.

Voor het Groninger Forum ontstaat een nieuw plein: de Nieuwe Markt. Onder het plein en het Groninger Forum is een parkeergarage die plaatst biedt aan 380 auto’s en maar liefst 1.250 fietsers. Het draagt bij aan de upgrade voor de oostkant van de Grote Markt. En het Groninger Forum is voortaan een goed vertrekpunt voor een dagje naar de stad.

 

 

Technisch complex

In 2015 zijn meer frequent voorkomende aardbevingen aanleiding voor het pauzeren van de bouw op het moment dat de ondergrondse parkeergarage al gereed was. BAM Advies & Engineering werkt samen met ingenieursbureau ABT en experts uit Nieuw-Zeeland om aanpassingen en scenario’s door te rekenen. Het karakteristieke ontwerp kan behouden blijven. Meer en sterker beton, meer staaldraad en dikkere stalen balken beschermen het Groninger Forum tijdens een zware beving zodat mensen het gebouw veilig kunnen ontvluchten.

De bouwpauze resulteert niet alleen in een verbeterde constructie van het gebouw. Gemeente Groningen als opdrachtgever en BAM als opdrachtnemer optimaliseren in die periode ook hun samenwerking. Ook stelt BAM richtlijnen op over de veiligheid tijdens de bouw met berekeningen van in te zetten materiaal en materieel op de bouwplaats.

De extra wapening in het beton die het gebouw aardbevingsveiliger maakte, betekende ook complexere aansluitingen. BAM heeft die bouwdelen driedimensionaal in BIM uitgewerkt, inclusief de montagestappen. Want de volgorde waarin de vlechter wapening aanbrengt, bleek bepalend voor de maakbaarheid.

De ruimte op de bouwplaats in de historische binnenstad is zeer beperkt. Logistiek en veiligheid vragen dan ook bijzondere aandacht en zorg. Speciale voorkeursroutes voor leveranciers en het gebruik van een satellietbouwplaats voor de opslag van bouwmaterialen beperken overlast en voorkomen verhindering van het bouwproces.

Rekening houden met de beperkte ruimte in de historische binnenstad is niet voldoende. Werken in het aardbevingsgebied vraagt om complexe veiligheidsmaatregelen die werknemers, omwonenden en passanten beschermen. Tijdens en buiten werktijd. Tot het project Groninger Forum ontbraken daarvoor richtlijnen in Nederland.

Voor de realisatie van de ondergrondse parkeergarage is zo’n 270 meter aan diepwandpanelen met een diepte tot 27 meter gemaakt. Op maaiveldhoogte brachten machines de benodigde 346 trekankers en 193 boorpalen in de grond aan. De vloer van de bouwkuip is uitgevoerd in onderwaterbeton.

Nadat de verdiepingsvloeren voor de parkeergarage gereed waren kon de bovenbouw worden gerealiseerd. De technische complexiteit, veroorzaakt door de bijzondere draaiing in de massa in combinatie met veel verspringende vides in het gebouw, zorgt voor een constructieve uitdaging.